“Brainrot” o‘yinlari va Roblox'dagi xatarli tijorat
So‘nggi yillarda “Brainrot” deb ataluvchi miyani “chirituvchi” kontent – ma’nosiz, tez va dofaminga bog‘liq videolar, memlar va o‘yinlar bolalar ongiga jiddiy ta’sir ko‘rsatmoqda.
TikTok’ning o‘smirlar ruhiyatiga ta’siri
Bugungi kunda TikTok algoritmik qaramlikning cho‘qqisi sifatida e’tirof etilyapti. Mazkur ijtimoiy tarmoq “ekran vaqti sifati” tushunchasini deyarli yo‘qqa chiqarayotgan, passiv mediaiste’molni maksimal darajada rag‘batlantiruvchi mukammal mexanizmdir.
YouTube'da “Let's Play” videolar va horror o‘yinlar
“Let's Play” formatidagi videolar deb o‘yinchining video o‘yinni o‘ynash jarayonini yozib olib, o‘z sharhlari, reaksiyalari va hazillari bilan birgalikda YouTube'da namoyish etishiga aytiladi. Bu oddiy o‘yin videoyozuvi emas, bu – raqamli teatr. Unda o‘yin sahna, strimer esa aktyor va rejissyor vazifasini bajaradi. Yosh tomoshabin ham shunchaki kuzatuvchi emas, balki ushbu shouning faol ishtirokchisiga aylanadi.
Netflix’da bolalar kontenti
Oktyabr oyida ijtimoiy tarmoqlarda Bektosh Xatamov degan jamoatchilik faoli “Netflix” platformasi haqida quyidagicha post e’lon qildi. Postda u Netflixdan 6 yillik a’zoligidan voz kechishini aytadi. Sabab sifatida farzandlarining tomosha qilayotgan bolalar filmlari va multfilmlarida “bir jinsli hayotga chorlov” elementlari borligini ilg‘agan. U keltirgan misolda “Netflix”dagi bir filmdagi o‘smirlarning o‘zaro suhbatida bir erkak “mening oyim Ben” deb tanishtiriladi, bu bolalar tomonidan bir jinsli ota-onalar bo‘lishini oddiy hol deb tushunishga olib kelishini ta’kidlaydi. Uning fikricha, bu yumshoq kuch orqali bolalar miyasiga salbiy ta’sir qiladi. U o‘zining anchayin tolerant inson ekanini, ammo bolalarni aqli va qalbini himoya qilish bundan ham muhimligini urg‘ulaydi. Post ota-onalarga Netflix haqida qayta o‘ylab ko‘rishni maslahat beradi.
SI ko‘rinmas manipulyator. “Elzageyt 2”
YouTube'da mashhur multfilm qahramonlari ishtirokidagi zo‘ravonlik yoki qo‘rqinchli syujetga ega bo‘lgan, sun’iy intellekt tomonidan yaratilgan minglab videolarni mutaxassislar “Elzageyt” fyenomenining yangi bosqichi sifatida ta’kidlamoqda. YouTube algoritmi bunday sifatsiz videolarni multfilm deb qabul qilayotgan bo‘lsa, ota-onalar ularning mazmunini deyarli tekshirmayapti.
Netflix’da mashhurlikka erishgan “KPop Demon Hunters” musiqali animasion filmi haqida
“KPop Demon Hunters” – rang-barangligi bilan o‘ziga tortuvchi animasion film. Biroq undagi mifologiya va sig‘inish g‘oyalari bolalar ongiga salbiy ta’sir qilishi, ularni chalg‘itishi va axloqiga katta zarar yetkazishi mumkin. Shuning uchun ota-onalar bu borada nazoratni kuchaytirishi va tushuntirishlar olib borishi, bola ularni real hayotdagi qadriyatlar bilan aralashtirib yubormasligi uchun yo‘naltirib turishi zarur.
Kompyuter o‘yinlariga qaramlik
Dunyoda voyaga yetmaganlarning kompyuter o‘yinlariga qaramlik (Internet Gaming Disorder, IGD) dolzarb muammolardan biri hisoblanadi.
